خلاصه درس سوم مطالعات اجتماعی پایه نهم" چهره زمین"

لینک دانلود فایل پی دی اف

چهار محیط کره زمین:

• سنگ کره(لیتوسفر)
• آب کره (هیدروسفر)
• هواکره (اتمسفر)
• زیست کره (بیوسفر)

سنگ کره: بخش خارجی کره زمین یا پوسته آن که حالت جامد دارد و از سنگ و خاک تشکیل شده است.

آب کره: شامل اقیانوس ها و دریا ها، دریاچه ها، رودها و بقیه آب های سطحی، زیر زمینی، یخچال ها و نزولات جوی می شود.

هواکره: شامل گازهایی است که دور تا دور کره زمین را فرا گرفته است.

زیست کره: محیطی که در آن سه محیط آب کره، هوا کره و سنگ کره با یکدیگر ترکیب می شوند و زمین را برای انسان و دیگر موجودات زنده قابل زندگی کردن می سازند.

کلام خداوند در قران کریم در باره خلقت آسمان و زمین: "آن کس که زمین را بستر شما قرار داد و زمین را همچون سقفی بر بالای سر شما بر افراشت و از آسمان آبی فرو فرستاد و به وسیله آن میوه ها را پرورش داد تا روزی شما باشد."

وسعت خشکی ها و آب های زمین: حدود 71 درصد سطح زمین را آب ها تشکیل می دهند.

انواع ناهمواری ها در نقشه:

• جلگه ها و دشت ها با رنگ "سبز"
• فلات ها با رنگ "زرد"
• کوه های بلند با رنگ "قهوه ای"

فلات: سرزمین های نسبتا هموار اما مرتفع هستند که از اطراف به سرزمین های کم ارتفاع و پست منتهی می شوند.

بلندترین فلات جهان: تبت

ویژگی های کوه های جوان:

• دامنه این کوه ها شیب تند دارند
• دره های بین این ها تنگ و دارای شکل V هستند.
• این کوه هات بسیار مرتفع و دارای قله های نوک تیز هستند .

ویژگی های کوه های پیر:

• در کوهای کم ارتفاع با گذشت زمان و فرسایش قله ها به شکل گنبدی در آمده اند.
• شیب دامنه در این کوه ها ملایم است
• این کوه ها دارای دره های باز و آبرفتی به شکل U هستند.

عوامل پیدایش و تغییر شکل ناهمواری های زمین

الف) عوامل طبیعی

عوامل درونی: حرکات ورقه های پوسته زمین که در طول میلیون ها سال موجب تغییرات زیادی در ناهمواری ها می شود.

عوامل بیرونی: هوازدگی، فرسایش آبی، بادی و یخچالی و فعالیت های انسان تغییرات زیادی در چهره ناهمواری های زمین به وجود می آورد.

ب) عوامل انسانی: علاوه بر فرسایش و عوامل طبیعی، فعالیت های انسانی نقش مهمی در تغییر شکل ناهمواری ها دارد. انسان همواره برای رفع نیاز های خود و بهره برداری از محیط طبیعی، چهره ناهواری ها را تغییر داده است.

ورقه های پوسته زمین: طبق نظر دانشمندان پوشته زمین به قطعات یا ورقه های بزرگی تقسیم شده است . این ورقه ها بخش هایی از قاره ها تا کف اقیانوس ها را در بر می گیرد.

حرکات ورقه های پوسته زمین:

ورقه های پوسته زمین روی بخش خمیری شکل گوشته تا نرم کره به آرامی حرکت می کنند و از هم دور یا به هم نرزدیک می شوند و برخورد می کنند و یا در امتداد هم می لغزند. البته حرکت ورقه ها بسیار کند و چند سانتی متر در سال است.

نتایج حرکت ورقه های پوسته زمین:

ایجاد چین خوردگی و رشته کوه، شکست ها(گسل ها) و کوه های آتش فشانی است.

پنجره ای رو به خورشید...